CRE NA CILLE

le Máirtín Ó Cadhain

Ní mé an ar Áit an Phuint nó na Cuig Déag atá mé curtha?  D'imigh an diabhal orthu dhá mba in Áit na Leathghine a chaithfidís mé, th'éis ar chuir mé d'fhainiceachaí orthu!  Maidin an lae ar bhásaigh mé ghlaoigh mé aníos ón gcisteanach ar Phádraig: "Achuiní agam ort a Phádraig, a leanbh", adeirimse. "Cuir ar Áit an Phuint mé.  Ar Áit an Phuint.  Tá cuid againn curtha ar Áit na Leathghine, ach má tá fhéin..."

Dúirt mé leo an chónraa bhfearr tigh Thaidhg a fháil. Conra mhaith dharaí far chaoi ar bith...  Tá brat na scaball orm.  Agus an bhráithlín bharróige.  Bhí siad sin faoi réir agam fhéin...  Tá spota ar an scaoilteoig seo.  Isgeall le práib shúí é.  Ní heá.  Lorg méire.  Bean mo mhic go siúráilte.  Is cosúil len a cuid pruislíocht é.  Má chonnaic Neil é!  Is dóigh go raibh sí ann.  Ní bheadh dar fia dá mbeadh aon neart agamsa air...

Is mÍ-stuama a ghearr Cáit Bheag na gairéadaigh.  Dúirt mé ariamh fhéin nár cheart aon deor len ól a thabhairt di féin ná do Bhid Shorch nó go mbeadh an corp dealaithe den tsráid.  Cuir mé fainic ar Phádraig dhá mbeadh ól déanta acu gan ligean dóibh na gairéadaigh a ghearradh.  Ach ní féidir Cáit Bheag a choinneal ó choirp.  Ba é a buac chuile lá ariamh marbhán a bheith in áit ar bith ar an dá bhaile.  Dhá
mbeadh na seacht sraith ar an iomaire d'fhanfaidís ar an iomaire, ach í ag fáil bonn coirp...

Tá an chrois ar mo chliabhrach, an ceann a cheannaigh mé fhéin ag an mision...  Ach cáil an chrois dubh a thug bean Thomáisín beannaithe chugam as an gCnoc an t-am sin a mb'éigin Tomáisína cheangal go deireannach.  Dúirt é leo an chrois sin a chur orm freisin.  Is cuidsúlaí go mor í ná an ceaim seo.  O a thuit an chroís seo ó ghasúir Phádraig, tá cor cam sa Slánaíodóir uirthi.  An Slánaíodóir atá ar an gveann dubh is mór an áilleacht é.  Céard sin orm?  Nach mé ata dearmadach i gcónaí.  Sin í faoi mo cheann í.  Nach mairg nach hí a chuir siad ar mo chliabhrach...

LA TERO DE LA TOMBEJO
 (Caitriona Phaidih, noventerigito, parolas el la tombo)

tradukis Liam Ó Cuirc

Mi ne scias ĉu en la Pundan Lokon aŭ en la Dekkvin-ŝilingan Lokon oni min enterigis.  La diablo prenu ilin se ili metis min en la  Duonginean Lokon post ĉiuj avertoj!  En la mateno de la tago en kiu mi mortis mi kriis el la kuirejo al Pádraig: "Peton mi havas al vi, Pádraig, mia infano", mi diris. "Metu min en la Pundan Lokon.  luj el ni estas enterigitaj en la Duonginean Lokon, sed eĉ se ili estas..."

Mi diris al li, ke ili havigu la plej bonan ĉerkon en la domo de Taidhg.  Bona ĉerko el kverko ĝi estas iuokaze.  La ŝtofo de la skapulario kuŝas sur mi.  Kaj la mortovesto.  Mi mem havis tiujn pretaj...  Estas makulo sur ĉi tiu kovraĵo.  Ĝi similas al buleto da fulgo.  Ne.  Fingropremaĵo.  La edzino de mia filo, certe.  Ĝi similas al ĵia salivumado.  Se Neil vidis ĝin! Supozeble ĵi estis tie.  Je Dio ŝi ne ĉeestus se mi povus malhelpi al ŝi...

Malgranda Cait mallerte tranĉis la mortoveston.  Mi ĉiam diris, ke ne estos prave doni al ŝi aŭ al Bid Sorcha drinki eĉ guton ĝis la korpo estos foririnta de la strato.  Mi avertis Pádraig, ke li ne permesu al ili tranĉi la mortoveston se ili estos drinkintaj.  Sed oni ne povas deteni Malgrandan Cait de korpo.  Estis ĉiam ŝia plej supra ambicio, ke troviĝas ie en la du urboj kadavro.  Se ŝi estus ĝisorele aferplena, la aferoj restu neatentitaj se ŝi povus esti proksima al kadavro.

La kruco estas sur mia brusto, tiu kiun mi mem aĉetis ĉe la misio...  Sed kie estas la nigra kruco, kiun la edzino de benita Tomáisín alportis al mi de Knock tiam, kiam oni devis fine ĉirkaŭligi Tomáisín? Mi diris al ili ke ili metu ankaŭ tiun krucon sur min.  Ĝi estas multe pli okulfrapa ol ĉi tio.  De post ĉi tiu kruco falis de la knabo Pádraig estas sur ĝi malrekta tordo en la Savanto.  La Savanto sur la nigra kruco estas belega.  Kio estas al mi?  Ĉu mi ne estas ĉiam forgesema?  Jen ĝi, sub mia kapo.  Kia domaĝo, ke oni ne metis tion sur mian bruston.